समसामयिक कसरी पढ्ने: दैनिक, साप्ताहिक र मासिक प्रणाली

समसामयिक शृंखला — नोट २ / ५ समसामयिक धेरै पढेर होइन, ठीक तरिकाले पढेर जितिन्छ। दिनको दुई घण्टा पत्रिका पढ्ने तर केही नटिप्ने उम्मेदवारभन्दा, दिनको १५ मिनेट पढेर हरेक घटना एक लाइनमा टिप्ने उम्मेदवारले परीक्षामा बढी अंक ल्याउँछ। यो नोट त्यही प्रणालीको हो। १. तीन तहको प्रणाली दैनिक (१५–२० मिनेट) • एउटा राष्ट्रिय दैनिकको मुख्य पृष्ठ, अर्थ पृष्ठ र अन्तर्राष्ट्रिय पृष्ठ। • बुधबार गोरखापत्रको लोक सेवा/समसामयिक पाना — नछुटाउनुहोस्। • पढ्दै जाँदा टिप्ने होइन; पहिले पढ्ने, अन्त्यमा सम्झेर मात्र टिप्ने। सम्झिएको मात्र टिपियो भने त्यो पहिलो दोहोर्‍याइ पनि भइहाल्छ। साप्ताहिक (३० मिनेट, शनिबार) • हप्ताभरिका टिपोट एउटै पानामा सार्नुहोस्, वर्गअनुसार मिलाएर। • हप्ताको ५ वटा आफ्नै वस्तुगत प्रश्न बनाउनुहोस् (नोट ५ हेर्नुहोस्)। मासिक (१ घण्टा, महिनाको अन्त्यमा) • एक पाने क्यापसुल तयार पार्नुहोस् — तलको ढाँचामा। • सोही महिनाका प्रश्न हल गरेर हेर्नुहोस्। जति गल्ती भयो, त्यही मात्र फेरि पढ्नुहोस्। २. एक लाइन टिपोटको नियम एउटा घटना = एउटा लाइन = बढीमा १५ शब्द, र लाइन सधैँ मितिबाट सुरु। ढाँचा: मिति — को/के — कहाँ — मुख्य अंक उदाहरण: "२०८२/०२/१५ — संघीय बजेट पेश — प्रतिनिधि सभा — कुल आकार रु. __ खर्ब" "जुन ५ — विश्व वातावरण दिवस — नारा: ____" किन एक लाइन ? किनभने वस्तुगत प्रश्न एक लाइनबाटै बन्छ। अनुच्छेद लेख्दा पढ्न समय लाग्छ र दोहोर्‍याउन मन लाग्दैन। ३. महिनाको एक पाने क्यापसुल — आठ खण्ड हरेक महिनाको अन्त्यमा एउटै पानामा यी आठ खण्ड भर्नुहोस्। परीक्षामा सोधिने ९०% प्रश्न यिनैभित्र पर्छ: १. नियुक्ति र पदाधिकारी — नयाँ मन्त्री, सचिव, प्रमुख, राजदूत, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाका प्रमुख २. पुरस्कार र सम्मान — राष्ट्रिय/अन्तर्राष्ट्रिय, कसले कुन क्षेत्रमा पाए ३. सम्झौता, सन्धि र भ्रमण — कोसँग, कुन विषयमा, कहिले ४. सूचकांक र प्रतिवेदन — नेपालको स्थान, कुन संस्थाले निकाल्यो ५. तथ्याङ्क — बजेट आकार, वृद्धिदर, मुद्रास्फीति, रेमिट्यान्स, भण्डार ६. ऐन, नीति र कार्यक्रम — नयाँ नाम र मुख्य व्यवस्था ७. खेलकुद — विजेता, आयोजक देश, संस्करण नम्बर ८. विविध — निधन, नयाँ पुस्तक, वैज्ञानिक उपलब्धि, ठूला परियोजना एउटै पाना, आठ खण्ड, हरेक खण्डमा ५–८ लाइन। महिनाको क्यापसुल १ मिनेटमा हेर्न सकिने हुनुपर्छ। ४. के छोड्ने — यो जान्नु उत्तिकै महत्त्वपूर्ण समसामयिकमा डुब्नुको सबैभन्दा ठूलो जोखिम भनेको काम नलाग्ने कुरा पढेर समय सकिनु हो। यी छोड्नुहोस्: • नेताका दैनिक भाषण र आरोप-प्रत्यारोप • नीतिगत परिणाम नआएका दुर्घटना र अपराधका समाचार • खेलकुदको दिनदिनैको स्कोर (अन्तिम विजेता मात्र चाहिन्छ) • विश्लेषकका अनुमान — "हुन सक्छ" भन्ने कुराबाट प्रश्न बन्दैन यी लिनुहोस्: पहिलो पटक भएको कुरा, नम्बरसहितको कुरा, नाम फेरिएको कुरा, र सरकारी निर्णय भएको कुरा। ५. स्रोत सीमित राख्नुहोस् तीनवटा स्रोत काफी छ: एउटा दैनिक + एउटा मासिक पत्रिका + एउटा अद्यावधिक पुस्तक। पाँच वटा फेसबुक पेज र तीन वटा युट्युब च्यानल थप्दा ज्ञान बढ्दैन, दोहोरो कुरा मात्र बढ्छ। जुन स्रोतले मिति र अंक दिन्छ, त्यही राख्नुहोस्। ६. समय सीमा: १२ महिनाको झ्याल विज्ञापन प्रकाशित मितिदेखि पछाडिको १२ महिनालाई प्राथमिकता दिनुहोस् — प्रश्नपत्र सामान्यतया यही अवधिबाट बन्छ। त्यसभन्दा पुराना घटना बिस्तारै सामान्य ज्ञानतर्फ सर्छन्, र ती छुट्टै पढ्नुपर्छ। परीक्षाभन्दा एक हप्ता अघि नयाँ केही नपढ्नुहोस् — आफ्नै १२ वटा मासिक क्यापसुल मात्र दोहोर्‍याउनुहोस्। ७. दुवै भाषामा नाम टिप्नुहोस् प्रश्न नेपालीमा पनि आउँछ, अङ्ग्रेजीमा पनि। संस्था र पदको नाम दुवै भाषामा टिप्ने बानी बसाल्नुहोस्: • अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग = Commission for the Investigation of Abuse of Authority (CIAA) • राष्ट्रिय योजना आयोग = National Planning Commission (NPC) • नेपाल राष्ट्र बैंक = Nepal Rastra Bank (NRB) • राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय = National Statistics Office (NSO) संक्षिप्त रूप (acronym) पनि सँगै लेख्नुहोस् — प्रश्नमा प्रायः त्यही आउँछ। ८. हप्ताको तालिका — नमुना आइतबार–शुक्रबार: १५ मिनेट पढाइ + ५ मिनेट टिपोट बुधबार: थप १० मिनेट — गोरखापत्रको लोक सेवा पाना शनिबार: ३० मिनेट — हप्ताको सारांश + ५ प्रश्न बनाउने महिनाको अन्तिम शनिबार: १ घण्टा — क्यापसुल + आफ्नै परीक्षा हप्ताको जम्मा: करिब २ घण्टा ३० मिनेट। यति नियमित गरे वर्षभरिमा समसामयिक कहिल्यै बोझ बन्दैन।

समसामयिक कसरी पढ्ने: दैनिक, साप्ताहिक र मासिक प्रणाली

यो नोट पढिसक्नुभयो?

Reader Actions