समसामयिकबाट कस्ता प्रश्न सोधिन्छन्: ढाँचा, पासो र आफ्नै प्रश्न बैंक

समसामयिक शृंखला — नोट ५ / ५ अन्तिम नोट सबैभन्दा व्यावहारिक हो: परीक्षकले समसामयिकबाट कसरी प्रश्न बनाउँछन् भन्ने थाहा भए, पढ्दै गर्दा नै "यसबाट प्रश्न बन्छ" भनेर चिन्न सकिन्छ। १. दोहोरिने १२ प्रश्न ढाँचा १. नियुक्ति — "हाल ___ को अध्यक्ष/प्रमुख/सचिव को हुनुहुन्छ ?" २. पुरस्कार — "___ पुरस्कार कुन क्षेत्रमा कसलाई प्रदान गरियो ?" ३. शिखर सम्मेलन — "___ औँ शिखर सम्मेलन कहाँ सम्पन्न भयो ?" ४. सूचकांक — "___ सूचकांकमा नेपाल कति औँ स्थानमा छ ?" ५. बजेट/तथ्याङ्क — "चालू आर्थिक वर्षको कुल बजेट कति हो ?" ६. ऐन/नीति — "___ ऐन कहिले जारी भयो, यसको मुख्य व्यवस्था के हो ?" ७. सम्झौता — "नेपाल र ___ बीच कुन विषयमा सम्झौता भयो ?" ८. खेलकुद — "___ को विजेता को हो / आयोजक देश कुन हो ?" ९. पुस्तक र लेखक — "___ पुस्तकका लेखक को हुन् ?" १०. दिवस र नारा — "___ दिवस कहिले मनाइन्छ / यस वर्षको नारा के हो ?" ११. निधन — "हालै दिवंगत ___ कुन क्षेत्रका व्यक्तित्व थिए ?" १२. नयाँ संस्था/परियोजना — "___ आयोजना कुन नदीमा / कति मेगावाटको हो ?" पढ्दै गर्दा हरेक समाचारलाई सोध्नुहोस्: "यो १२ मध्ये कुनमा पर्छ ?" कुनैमा पर्दैन भने त्यो सम्भवतः छोड्न मिल्ने समाचार हो। २. बारम्बार फसाउने पासो • "पहिलो पटक" — पहिलो महिला, पहिलो नेपाली, पहिलो पटक आयोजना — यसमा विशेष ध्यान। • संस्करण नम्बर — १३औँ कि १४औँ ? विकल्पमा दुवै हुन्छन्। • एक वर्षको फरक — सन् २०२३ को घटनालाई २०२४ लेखेर विकल्प बनाइन्छ। • मिल्दोजुल्दो नाम — उस्तै नामका दुई संस्था वा दुई व्यक्ति। • "हाल" शब्द — प्रश्न कहिले बनेको हो भन्नेमा भर पर्छ; विज्ञापनको मिति सम्झनुहोस्। • आयोजक र विजेता साट्ने — आयोजक देशलाई विजेता बनाएर सोध्ने। • बि.सं. र ई.सं. साट्ने — नोट ३ को रूपान्तरण सूत्रले जोगाउँछ। ३. नजानेको प्रश्नमा के गर्ने लोक सेवामा गलत उत्तरको नकारात्मक अंक हुन्छ, त्यसैले अनुमान सोचेर मात्र गर्नुहोस्: • दुई विकल्प काट्न सक्नुहुन्छ भने अनुमान गर्न सकिन्छ; एउटै पनि काट्न सक्नुहुन्न भने छोड्नुहोस्। • अति निरपेक्ष शब्द ("सधैँ", "कहिल्यै", "सबै") भएको विकल्प प्रायः गलत हुन्छ। • मितिको प्रश्नमा आफ्नो एंकरसँग तुलना गर्नुहोस् — असम्भव वर्ष तुरुन्तै काटिन्छ। • अंकको प्रश्नमा अति ठूलो र अति सानो विकल्प पहिले काट्नुहोस्; उत्तर प्रायः बीचमा हुन्छ। ४. आफ्नै प्रश्न बैंक बनाउनुहोस् क्यापसुलको हरेक लाइनबाट एउटा प्रश्न बन्छ। हप्ताको ५ वटा बनाउँदा वर्षमा २६० प्रश्न हुन्छन् — त्यो आफैँमा एउटा पुस्तक हो। बनाउने तरिका: • लाइनको मुख्य शब्द हटाउनुहोस्, त्यही प्रश्न हुन्छ। लाइन: "जेठ १५ — बजेट पेश — कुल आकार रु. __ खर्ब" प्रश्न: "चालू आ.व. को बजेटको कुल आकार कति हो ?" • विकल्पहरू नजिक-नजिक राख्नुहोस् (धेरै फरक अंक राखे आफैँलाई सजिलो हुन्छ, अभ्यास हुँदैन)। • प्रश्न बनाएको मिति लेख्नुहोस्, र एक हप्तापछि मात्र हल गर्नुहोस्। प्रश्न बनाउनु भनेको दुई पटक पढ्नु हो — बनाउँदा एक, हल गर्दा एक। ५. एपसँग कसरी मिलाउने • एपको समसामयिक खण्डमा महिनाको सामग्री हेर्नुहोस्, अनि आफ्नै क्यापसुलसँग मिलाउनुहोस् — छुटेको कुरा त्यहीँ थाहा हुन्छ। • सोही महिनाको अभ्यास सेट खेल्नुहोस्; गलत भएका प्रश्न आफ्नै टिपोटमा तारा लगाएर राख्नुहोस्। • महिनामा एक पटक मोडेल सेट खेल्नुहोस् — समयको दबाबमा सम्झन सकिन्छ कि सकिँदैन, त्यहीँ जाँचिन्छ। • हरेक नोटको अन्त्यमा रहेको "यो अध्यायको अभ्यास गर्नुहोस्" बटनबाट सिधै सामान्य ज्ञानको अभ्यास सुरु हुन्छ। ६. अन्तिम सात दिनको योजना दिन ७–५: सबै मासिक क्यापसुल एक-एक पटक (दिनको ४ महिना) दिन ४–३: आफ्नै प्रश्न बैंक हल गर्ने दिन २: तारा लगाइएका — अर्थात् बारम्बार गल्ती भएका — तथ्य मात्र दिन १: एउटै पानाको तथ्याङ्क सूची; नयाँ केही होइन नयाँ पुस्तक अन्तिम हप्तामा किन्ने काम सबैभन्दा ठूलो भूल हो। जे टिपिएको छ, त्यही पक्का पार्नुहोस् — परीक्षामा सम्झिएको कुराले मात्र अंक दिन्छ, पढेको कुराले होइन।

समसामयिकबाट कस्ता प्रश्न सोधिन्छन्: ढाँचा, पासो र आफ्नै प्रश्न बैंक

यो नोट पढिसक्नुभयो?

Reader Actions