नेपालको आर्थिक विकास - आधारभूत संरचना

नेपालको आर्थिक विकास - आधारभूत संरचना - उत्तरसहित नमुना प्रश्न

1. 1. नेपाली रुपैयाँ भारतीय रुपैयाँसँग कुन दरमा स्थिर (peg) गरिएको छ ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: १ भारु = १.६० नेरु

   नेपाली रुपैयाँ भारतीय रुपैयाँसँग १ भारु बराबर १.६० नेरुको स्थिर विनिमय दरमा आबद्ध छ।

2. 2. आयात मूल्य निर्यात मूल्यभन्दा बढी हुने अवस्थालाई के भनिन्छ ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: व्यापार घाटा

   आयात निर्यातभन्दा बढी हुँदा व्यापार घाटा हुन्छ। नेपाल दीर्घकालदेखि व्यापार घाटाको अवस्थामा छ।

3. 3. कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) र कुल राष्ट्रिय उत्पादन (GNP) बीचको मुख्य भिन्नता के हो ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: GDP भौगोलिक सिमाभित्रको उत्पादन हो भने GNP मा विदेशमा रहेका नागरिकको आय पनि जोडिन्छ

   GDP भौगोलिक सिमाभित्रको उत्पादनमा आधारित छ भने GNP मा विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकले आर्जन गरेको खुद आय समेत समावेश हुन्छ।

4. 4. नेपाल राष्ट्र बैंकको स्थापना कुन सालमा भएको हो ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: २०१३ साल

   नेपाल राष्ट्र बैंक २०१३ साल वैशाख १४ गते स्थापना भएको हो। यो नेपालको केन्द्रीय बैंक हो।

5. 5. आवधिक योजना तर्जुमा गर्ने मुख्य निकाय कुन हो ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: राष्ट्रिय योजना आयोग

   राष्ट्रिय योजना आयोगले आवधिक योजना तर्जुमा गर्ने, अनुगमन गर्ने र विकास नीतिमा सुझाव दिने काम गर्छ।

6. 6. कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) भन्नाले के बुझिन्छ ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: देशभित्र एक वर्षमा उत्पादित अन्तिम वस्तु तथा सेवाको कुल मूल्य

   GDP ले एक निश्चित अवधिमा देशको भौगोलिक सिमाभित्र उत्पादित अन्तिम वस्तु तथा सेवाको कुल बजार मूल्य जनाउँछ।

7. 7. नेपालमा सबैभन्दा बढी जनसंख्यालाई रोजगारी दिने क्षेत्र कुन हो ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: कृषि क्षेत्र

   कृषि नेपालको सबैभन्दा ठूलो रोजगारीमूलक क्षेत्र हो, यद्यपि कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा सेवा क्षेत्रको योगदान बढ्दै गएको छ।

8. 8. मानव विकास सूचकाङ्क (HDI) कुन संस्थाले प्रकाशन गर्छ ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम (UNDP)

   UNDP ले मानव विकास प्रतिवेदनमार्फत HDI प्रकाशन गर्छ। यसमा आयु, शिक्षा र जीवनस्तरका सूचक समावेश हुन्छन्।

9. 9. मानव विकास सूचकाङ्क (HDI) मा कुन तीन आयाम समावेश हुन्छन् ?

   उत्तर हेर्नुहोस्

   उत्तर: स्वास्थ्य (आयु), शिक्षा र जीवनस्तर

   HDI मा दीर्घ र स्वस्थ जीवन (आयु), ज्ञान (शिक्षा) र सम्मानजनक जीवनस्तर (प्रतिव्यक्ति आय) गरी तीन आयाम समावेश हुन्छन्।

10. 10. नेपालको आर्थिक वर्ष कहिलेदेखि कहिलेसम्म हुन्छ ?

    उत्तर हेर्नुहोस्

    उत्तर: साउन १ देखि असार मसान्तसम्म

    नेपालको आर्थिक वर्ष साउन १ गतेबाट सुरु भई असार मसान्तमा समाप्त हुन्छ।

11. 11. नेपालको केन्द्रीय बैंकको रूपमा काम गर्ने संस्था कुन हो ?

    उत्तर हेर्नुहोस्

    उत्तर: नेपाल राष्ट्र बैंक

    नेपाल राष्ट्र बैंक केन्द्रीय बैंक हो, जसले मुद्रा निष्कासन, मौद्रिक नीति निर्माण र बैंक तथा वित्तीय संस्थाको नियमन गर्छ।

12. 12. नेपालको पहिलो वाणिज्य बैंक कुन हो ?

    उत्तर हेर्नुहोस्

    उत्तर: नेपाल बैंक लिमिटेड

    नेपाल बैंक लिमिटेड १९९४ साल कात्तिक ३० गते स्थापना भएको नेपालको पहिलो वाणिज्य बैंक हो।

13. 13. नेपालको सबैभन्दा ठूलो व्यापार साझेदार मुलुक कुन हो ?

    उत्तर हेर्नुहोस्

    उत्तर: भारत

    भारत नेपालको सबैभन्दा ठूलो व्यापार साझेदार हो — आयात र निर्यात दुवैमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा भारतसँगै छ।

14. 14. मौद्रिक नीति (Monetary Policy) कुन निकायले जारी गर्छ ?

    उत्तर हेर्नुहोस्

    उत्तर: नेपाल राष्ट्र बैंक

    मौद्रिक नीति नेपाल राष्ट्र बैंकले जारी गर्छ भने वित्त नीति (बजेट) अर्थ मन्त्रालयले तयार पार्छ।

15. 15. सरकारको आम्दानी र खर्चसँग सम्बन्धित नीतिलाई के भनिन्छ ?

    उत्तर हेर्नुहोस्

    उत्तर: वित्त नीति

    वित्त नीति (Fiscal Policy) सरकारको राजस्व, खर्च र ऋणसँग सम्बन्धित हुन्छ। यो बजेटमार्फत कार्यान्वयन हुन्छ।

यो अध्यायमा 25 प्रश्न छन्। सबै प्रश्न समय, उत्तर र व्याख्यासहित अभ्यास गर्नुहोस्।