आधारभूत प्रयोगशाला विज्ञान
यो सुविधा प्रयोग गर्न साइन इन गर्नुहोस्।
आधारभूत प्रयोगशाला विज्ञान - उत्तरसहित नमुना प्रश्न
-
1. पूर्ण रक्त गणना (CBC) का लागि कुन एन्टिकोआगुलेन्ट प्रयोग गरिन्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: EDTA
EDTA ले क्याल्सियम बाँधेर रगत जम्न दिँदैन र रक्तकोषिकाको आकार पनि जोगाउँछ, त्यसैले CBC का लागि यही उपयुक्त हुन्छ।
-
2. रगतमा ग्लुकोज नाप्नका लागि कुन ट्युब प्रयोग गरिन्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: सोडियम फ्लोराइड (खैरो बिर्को)
सोडियम फ्लोराइडले ग्लाइकोलाइसिस रोक्छ, त्यसैले नमुना ढिलो जाँच्दा पनि ग्लुकोजको मात्रा घट्दैन।
-
3. प्रोथ्रोम्बिन टाइम (PT) का लागि रगत र एन्टिकोआगुलेन्टको अनुपात कति हुनुपर्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: ९ : १
PT का लागि ३.२% सोडियम सिट्रेटसँग ९ भाग रगत मिसाइन्छ। अनुपात बिग्रिए नतिजा गलत आउँछ।
-
4. ग्राम स्टेनमा प्राथमिक रङ कुन हो ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: क्रिस्टल भायोलेट
क्रिस्टल भायोलेट प्राथमिक रङ हो, आयोडिन मोर्डेन्ट, एल्कोहल डिकलराइजर र सफ्रानिन काउन्टरस्टेन।
-
5. क्षयरोगको जीवाणु पहिचान गर्न कुन स्टेन प्रयोग गरिन्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: जिल-नेल्सन स्टेन
माइकोब्याक्टेरियमको भित्तामा मोम (mycolic acid) हुने भएकाले साधारण रङ लाग्दैन। जिल-नेल्सन विधिमा तताएर कार्बोल फुक्सिन छिराइन्छ र यो एसिड-फास्ट देखिन्छ।
-
6. औलोको परजीवी पहिचान गर्न रगतको कुन स्मियर सबैभन्दा उपयुक्त हुन्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: बाक्लो र पातलो दुवै स्मियर
बाक्लो स्मियरले परजीवी छ कि छैन छिटो देखाउँछ भने पातलो स्मियरले कुन प्रजाति हो भन्ने पहिचान गर्छ, त्यसैले दुवै बनाइन्छ।
-
7. ESR नाप्न वेस्टरग्रेन विधिमा कुन एन्टिकोआगुलेन्ट प्रयोग हुन्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: सोडियम सिट्रेट
वेस्टरग्रेन विधिमा ३.८% सोडियम सिट्रेटसँग ४ : १ अनुपातमा रगत मिसाइन्छ।
-
8. माइक्रोस्कोपको कुन भागले प्रकाशको मात्रा नियन्त्रण गर्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: आइरिस डायाफ्राम
कन्डेन्सरमुनि रहेको आइरिस डायाफ्राम खोल्दा-बन्द गर्दा नमुनामा पर्ने प्रकाशको मात्रा र कन्ट्रास्ट बदलिन्छ।
-
9. अटोक्लेभमा सामान्यतया कति तापक्रम र दबाबमा कति समय विसङ्क्रमण गरिन्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: १२१°C मा १५ psi मा १५ मिनेट
अटोक्लेभमा १५ psi दबाबमा पानीको उमालो बिन्दु १२१ डिग्री सेल्सियस पुग्छ, र त्यही तापक्रममा १५ मिनेट राख्दा स्पोरसमेत नष्ट हुन्छ।
-
10. सुक्खा तापद्वारा (hot air oven) विसङ्क्रमण गर्दा सामान्य अवस्था कुन हो ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: १६०°C मा २ घण्टा
सुक्खा तापले भाफभन्दा कम प्रभावकारी रूपमा काम गर्ने भएकाले उच्च तापक्रम र लामो समय चाहिन्छ। काँच र तेलजस्ता भाफले बिगार्ने सामग्रीका लागि यो प्रयोग हुन्छ।
-
11. पिसाबको नमुनामा सबैभन्दा उपयुक्त कुन हो ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: बिहानको पहिलो मध्यधारा पिसाब
बिहानको पहिलो पिसाब सबैभन्दा बाक्लो हुन्छ, त्यसैले प्रोटिन र कोषिका सजिलै देखिन्छन्। मध्यधारा लिँदा मूत्रमार्गका किटाणु मिसिँदैनन्।
-
12. सामान्य पिसाबको विशिष्ट गुरुत्व (specific gravity) कति हुन्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: १.००३ – १.०३०
मृगौलाले पानीको मात्रा अनुसार पिसाब पातलो वा बाक्लो बनाउने भएकाले यो दायरा फराकिलो हुन्छ। एउटै मानमा स्थिर रहनु मृगौला बिग्रेको सङ्केत हो।
-
13. सेन्ट्रिफ्युज प्रयोग गर्दा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सावधानी कुन हो ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: ट्युबहरू आमनेसामने सन्तुलित रूपमा राख्ने
असन्तुलित भारले सेन्ट्रिफ्युज हल्लिन्छ, ट्युब फुट्न सक्छ र सङ्क्रामक एरोसोल फैलिन्छ। त्यसैले बराबर तौलका ट्युब आमनेसामने राख्नुपर्छ।
-
14. कोल्टर सिद्धान्त (Coulter principle) ले के नाप्छ ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: विद्युतीय प्रतिरोधको परिवर्तनबाट कोषिकाको सङ्ख्या र आयतन
कोषिका साँघुरो प्वालबाट जाँदा विद्युतीय प्रतिरोध क्षणभर बढ्छ। पल्सको सङ्ख्याले कोषिकाको सङ्ख्या र उचाइले आयतन जनाउँछ।
-
15. बायोसेफ्टी क्याबिनेटको मुख्य उद्देश्य के हो ?
उत्तर हेर्नुहोस्
उत्तर: प्रयोगकर्ता, नमुना र वातावरण तीनैलाई जोगाउने
HEPA फिल्टर र नियन्त्रित हावाको बहावले सङ्क्रामक एरोसोल बाहिर जान दिँदैन र बाहिरको दूषण नमुनामा पस्न पनि दिँदैन।
यो अध्यायमा 20 प्रश्न छन्। सबै प्रश्न समय, उत्तर र व्याख्यासहित अभ्यास गर्नुहोस्।