अद्यावधिक: २०८३ भदौ। स्रोत: राष्ट्रिय जनगणना २०७८, राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय। अर्को जनगणना २०८८ मा।
१. आधार तथ्य
• नेपालको १२ औँ राष्ट्रिय जनगणना (पहिलो: १९६८ वि.सं./१९११ ई.)
• संघीय संरचनामा भएको पहिलो जनगणना
• कुल जनसंख्या: २,९१,६४,५७८
• वार्षिक जनसंख्या वृद्धिदर: ०.९२ प्रतिशत
• जनघनत्व: प्रतिवर्ग किलोमिटर १९८ जना
• कुल घरपरिवार: ६६,६६,९३७
• औसत परिवार आकार: ४.३२ जना
• लैंगिक अनुपात: १०० महिलामा ९५.५९ पुरुष (महिला बढी)
• महिला: करिब ५१.०४ प्रतिशत; पुरुष: करिब ४८.९६ प्रतिशत
२. रेकर्ड
जनसंख्याका आधारमा
• सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको जिल्ला: काठमाडौँ (२०,४१,५८७)
• सबैभन्दा कम: मनाङ (५,६५८)
• सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको प्रदेश: बागमती
• सबैभन्दा कम: कर्णाली
क्षेत्रफलका आधारमा
• सबैभन्दा ठूलो जिल्ला: डोल्पा (७,८८९ वर्ग कि.मि.)
• सबैभन्दा सानो जिल्ला: भक्तपुर (११९ वर्ग कि.मि.)
जनघनत्व
• सबैभन्दा बढी: काठमाडौँ
• सबैभन्दा कम: मनाङ
३. भौगोलिक वितरण
• तराई: करिब ५३.६ प्रतिशत जनसंख्या
• पहाड: करिब ४०.३ प्रतिशत
• हिमाल: करिब ६.१ प्रतिशत
प्रवृत्ति: तराईको जनसंख्या हिस्सा बढ्दै, हिमाल र पहाडको घट्दै। हिमाली जिल्लामा ऋणात्मक वृद्धिदर देखिएको।
सहरी जनसंख्या: करिब ६६ प्रतिशत (नगरपालिका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने आधारमा)
४. सामाजिक सूचक
• साक्षरता दर (५ वर्षमाथि): ७६.२ प्रतिशत
• पुरुष साक्षरता: ८३.६ प्रतिशत; महिला साक्षरता: ६९.४ प्रतिशत
• औसत आयु: करिब ७१.३ वर्ष
• अनुपस्थित जनसंख्या (विदेशमा रहेका): करिब २१.६ लाख — यसमध्ये ठूलो बहुमत पुरुष
५. भाषा, धर्म र जातजाति
भाषा
• कुल मातृभाषा: १२४ भन्दा बढी (जनगणना २०७८ मा १२४)
• सबैभन्दा धेरै बोलिने: नेपाली (करिब ४४.८ प्रतिशत)
• दोस्रो: मैथिली (करिब ११.१ प्रतिशत)
• त्यसपछि: भोजपुरी, थारू, तामाङ, बज्जिका, अवधी, मगर, डोटेली, उर्दू
धर्म
• हिन्दू करिब ८१.२ प्रतिशत
• बौद्ध करिब ८.२ प्रतिशत
• इस्लाम करिब ५.१ प्रतिशत
• किरात करिब ३.२ प्रतिशत
• क्रिश्चियन करिब १.८ प्रतिशत
जातजाति
• कुल जातजाति: १४२
• सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको: क्षेत्री (करिब १६.४५ प्रतिशत)
• दोस्रो: ब्राह्मण–पहाड (करिब ११.२९ प्रतिशत)
• तेस्रो: मगर (करिब ६.९ प्रतिशत)
• त्यसपछि: थारू, तामाङ, विश्वकर्मा, मुसलमान, नेवार, यादव
परीक्षामा सोधिने ढाँचा: "जनगणना २०७८ अनुसार सबैभन्दा …" — जिल्ला, प्रदेश, भाषा, जातजाति, धर्मको पहिलो र अन्तिम स्थान कण्ठ पार्नुहोस्।
