अद्यावधिक: २०८३ भदौ। भौगोलिक तथ्य स्थायी हुन्।
१. अवस्थिति र आकार
• क्षेत्रफल: १,४७,५१६ वर्ग कि.मि. (नयाँ नक्सापछि १,४७,६४१ वर्ग कि.मि. उल्लेख गरिने)
• विश्वको कुल भूभागको करिब ०.०३ प्रतिशत; एसियाको करिब ०.३ प्रतिशत
• लम्बाइ: पूर्व–पश्चिम करिब ८८५ कि.मि.
• चौडाइ: उत्तर–दक्षिण १४५ देखि २४१ कि.मि. (औसत करिब १९३ कि.मि.)
• अक्षांश: २६°२२' उत्तरदेखि ३०°२७' उत्तर
• देशान्तर: ८०°०४' पूर्वदेखि ८८°१२' पूर्व
• भूपरिवेष्टित (landlocked) मुलुक; नजिकको समुद्री बन्दरगाह: कोलकाता/हल्दिया
सिमाना
• उत्तर — चीन (तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र), करिब १,४३९ कि.मि.
• पूर्व, दक्षिण र पश्चिम — भारत, करिब १,८८० कि.मि.
• भारतका ५ प्रदेशसँग सिमाना: सिक्किम, पश्चिम बंगाल, बिहार, उत्तर प्रदेश, उत्तराखण्ड
• भारतसँग सिमाना जोडिएका जिल्ला: २६; चीनसँग: १५
• पूर्वी बिन्दु: झापाको किचकबध (मेची); पश्चिमी बिन्दु: दार्चुलाको छाङरु आसपास
• उत्तरी बिन्दु: हुम्लाको छाङला भञ्ज्याङ आसपास; दक्षिणी बिन्दु: पर्साको वीरगंज आसपास
२. भौगोलिक विभाजन
पाँच भौगोलिक क्षेत्र (उत्तरदेखि दक्षिण): हिमाल, पहाड (महाभारत शृंखला), भित्री मधेश, चुरे (शिवालिक), तराई
तीन प्रमुख विभाजन र क्षेत्रफल हिस्सा:
• हिमाल — करिब १५ प्रतिशत
• पहाड — करिब ६८ प्रतिशत
• तराई — करिब १७ प्रतिशत
३. चरम बिन्दु
• सबैभन्दा अग्लो: सगरमाथा — ८,८४८.८६ मिटर (नेपाल र चीनले संयुक्त रूपमा डिसेम्बर २०२० मा घोषित)
• सबैभन्दा होचो: झापाको केचना कलन — समुद्री सतहबाट करिब ७० मिटर
• सबैभन्दा ठूलो जिल्ला (क्षेत्रफल): डोल्पा — ७,८८९ वर्ग कि.मि.
• सबैभन्दा सानो जिल्ला: भक्तपुर — ११९ वर्ग कि.मि.
• सबैभन्दा गहिरो खोँच: कालीगण्डकी खोँच — विश्वकै गहिरोमध्ये
४. विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला १४ हिमालमध्ये ८ नेपालमा
१. सगरमाथा — ८,८४८.८६ मि.
२. कञ्चनजङ्घा — ८,५८६ मि. (नेपालको सबैभन्दा पूर्वी; भारतसँग सीमामा)
३. ल्होत्से — ८,५१६ मि.
४. मकालु — ८,४६३ मि.
५. चो ओयु — ८,२०१ मि.
६. धौलागिरि — ८,१६७ मि.
७. मनास्लु — ८,१६३ मि.
८. अन्नपूर्ण प्रथम — ८,०९१ मि.
पूर्ण रूपमा नेपालभित्र पर्ने: धौलागिरि, मनास्लु, अन्नपूर्ण प्रथम।
सगरमाथा पहिलो पटक आरोहण: २९ मे १९५३ — तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा र एडमन्ड हिलारी। मे २९ लाई सगरमाथा दिवस मानिन्छ।
५. नदी र ताल
तीन प्रमुख नदी प्रणाली (हिमालबाट उद्गम, वर्षभरि बग्ने):
• कोशी — पूर्व; सप्तकोशी भनिने; नेपालको सबैभन्दा ठूलो जलाधार
• गण्डकी — मध्य; सप्तगण्डकी
• कर्णाली — पश्चिम; नेपालकै सबैभन्दा लामो नदी, करिब ५०७ कि.मि. (नेपालभित्र); सबैभन्दा पुरानो पनि मानिने
महाकाली नदी नेपाल–भारत सीमा नदी हो।
ताल
• सबैभन्दा ठूलो: रारा ताल (मुगु) — करिब १०.८ वर्ग कि.मि.
• सबैभन्दा गहिरो: शे-फोक्सुण्डो (डोल्पा) — करिब १४५ मिटर
• सबैभन्दा अग्लो: तिलिचो ताल (मनाङ) — करिब ४,९१९ मिटर
• फेवा ताल (पोखरा) — पर्यटकीय दृष्टिले सबैभन्दा प्रसिद्ध
६. सम्झने चाबी
चरम बिन्दुका जोडी बनाएर सम्झनुहोस्: अग्लो–होचो (सगरमाथा–केचना), ठूलो–सानो जिल्ला (डोल्पा–भक्तपुर), ठूलो–गहिरो ताल (रारा–फोक्सुण्डो), लामो नदी–सीमा नदी (कर्णाली–महाकाली)। प्रश्नमा प्रायः एउटै जोडीका दुई छेउ विकल्पमा राखिन्छ।
